KHOA HỌC TÂM LINH

BẢN NGÃ VÀ MỤC TIÊU TIẾN THÂN

Trừ ra những người sống ngày qua ngày, không thấy được bản ngã của mình, thì tất cả cá nhân sống bằng bản ngã đều có hy vọng, kỳ vọng, với những mục tiêu tiến thân trong xã hội.

Những mục tiêu này bao gồm: Danh, Lợi, Tài, Sắc (dành cho nữ lưu), Quyền, Thế, Lực v.v…, và trên những mục tiêu đó, bản ngã thấy sự vinh dự trong sự thành đạt.

Bản ngã luôn có tính chủ quan, nhưng với sự can dự của tính khách quan, cá nhân đó có thể vận dụng Trí sáng suốt, và tâm tư trong cách cư xử (là Tốt, xấu; Đúng, sai; Phải, trái), thì mục tiêu tiến thân, và sự vận dụng tâm tư làm tăng Trí khôn, và nhân tính của bản ngã cá nhân. Vì tâm tư biểu lộ giá trị của nhân bản qua lãnh vực nhân văn.

Tuy nhiên, nếu kỳ vọng, hy vọng trong những mục tiêu tiến thân là một định kiến của bản ngã mang tính cực đoan trong sự đối đãi, thì bản ngã đó khó lay chuyển, khó thuyết phục để thay đổi, hay để xoá được định kiến đó.

Đối với tâm tình con người luôn có, là thích và không thích, yêu và ghét. Nếu sự đối đãi này ở vào mức cực đoan, thì thích trở nên rất thích, yêu rất yêu. Trái lại, nếu không thích, thì bỏ mặc, nếu không yêu, thì rất ghét.

Mở rộng ra trong giao tế xã hội, dù cho định kiến của bản ngã không có tính cực đoan trong sự đối đãi, định kiến trong tình cảm cá nhân cũng khó hòa hợp.

Nếu một trong những tình cảm, như giận, ghét, bực, lo, sợ… có trong định kiến, thì cách giải quyết sẽ không thuận lợi, khó thành, vì chúng là những yếu tố ngăn ngại trong giao tế.

Cũng vậy, nếu trong đời sống, lúc nào cũng có những tình cảm nặng nề như giận, lo, sợ…, dù cho tai họa chưa xảy đến, người có tâm trạng này cũng khó hòa hợp với tha nhân.

Trong mục tiêu tiến thân, chưa hề bị vấp ngã, trở ngại, con người tự tôn, coi mình là quan trọng, thì Tâm Trí đã tạo cho bản ngã một đặc thù rồi.

Sống bằng bản ngã đã khó hòa nhập với tha nhân, huống gì thêm vào đặc thù của bản ngã nữa, thì làm sao con người có thể hòa nhập vào sự sống của vũ trụ.

Cũng như: ăn, uống, ngủ, nghỉ... là nhu cầu của nhục thân.

Ăn ngon, ngủ ngon… là do sự cảm nhận của nhục thân, chẳng phải là Tâm, Tánh hay Trí ăn ngon, ngủ ngon.

Đơn giản vậy thôi, vậy mà nhiều người cứ nói là: “Tôi ăn ngon, ngủ ngon”.

Đơn giản trong hiện tại mà không sáng suốt nhận ra, chắc chắn những thiết sót, bất minh đã phải xảy ra trong quá khứ.

Đó là, những việc gì đã qua, mà ngày nay ta còn thắc mắc, băn khoăn, còn nghĩ đến mà lòng chưa yên, thì sự suy nghĩ, hay quyết định trong việc đã qua còn có sự thiếu sót, không đúng, hấp tấp.

Như vậy, trong sự quyết định có sự mơ hồ, bất minh, không tự chủ. Đó là sự bất minh của bản ngã.

Đối với người cố chấp, độc tài, bản ngã lớn, họ không thích người khác nói đến sự sai sót của mình, huống gì là lỗi lầm.

Bản ngã lớn, thông thường, lòng vị kỷ càng cao, từ đó phát sinh ra những điều sai, trái, xấu. Tội, lỗi, tánh hư, tật xấu, tính độc ác, dữ, do lòng vị kỷ mà có.

“Biết”, sự suy nghĩ, và việc làm xấu, sai, hoặc trái mà vẫn làm, đó là sự liều lĩnh.

Và liều lĩnh luôn luôn đi đôi với bạo lực. Việc đời trong sự liều lĩnh như một canh bạc, bản ngã lớn chỉ mong thắng, chẳng cần biết đến hậu quả. Nếu phải thua, đó là kẻ liều lĩnh.

Liều lĩnh, thích dùng bạo lực, chẳng cần biết đến Thuận lý, lẽ phải.

Dùng bạo lực để hơn thua, để giải quyết sự, việc, thì sự việc chưa dứt khoát, mà hậu quả của bạo lực trong sự hơn thua vẫn tồn tại với những bực bội lớn lao hơn.

Còn can đảm khác với liều lĩnh.

Người biết hiểm nguy mà xông vào sự hiểm nguy để hành Thiện, bảo vệ sự công chính là người can đảm.

Chẳng nghĩ, chẳng nói đến hơn thua, chỉ cần làm sáng tỏ lẽ phải, sự công chính, là lòng đã vui rồi, vì sự việc đã hoàn tất.

Hành động can đảm trong sự việc đem lại niềm vui.

Cái Vui của người công chính trong đời sống tinh thần và tâm linh, gọi là Lạc.

Đó là cái Vui của tâm hồn, của linh hồn. Cái Vui bên trong chẳng cần bộc lộ ra ngoài bằng lời nói.

Nó cũng là cái Vui của Trí vậy.