KHOA HỌC TÂM LINH

BẢN NGÃ TRONG VÒNG LẨN QUẨN

Vòng lẩn quẩn của bản ngã bao gồm nhiều sinh hoạt liên quan đến tình cảm, ý nghĩ tới lui, và không thể thoát ra hẳn. Chúng có thể đúng với mình, nhưng tương phản với ý nghĩ và tình cảm của người khác. Hay là, nó luôn sinh động trong trạng thái Nhị nguyên, hoặc đa nguyên, và bản ngã không sao tránh khỏi trong đời sống của mình, mặc dầu nó chưa xảy ra lúc ban đầu.

Trong Nhị nguyên hoặc đa nguyên, luôn luôn có sự đối đãi, đối chiếu, đối kháng… mà các nhân tố của bản ngã trực tiếp can dự vào là Tâm và Trí.

Tâm và Trí để ý, quan tâm đến sự, việc bên ngoài, sinh phiền não.

Quan tâm vào một sự, việc, cũng đã nảy sinh ra năm, ba ý rồi (đã sinh ra nhiều xét đoán). Rồi từ đó, có ý can dự vào, phát sinh ra cách giải quyết.

Một ngày, nhiều sự, việc xảy ra, nhãn quan con người phóng ra ngoài. Bao nhiêu ý nảy sinh, bận Tâm, bận Trí. Nếu không được thỏa mãn, thì khổ Tâm, thống Trí biết chừng nào.

Mọi sự, việc của đời sống xã hội đều vô thường, hoặc tương đối. Tất cả những thứ đó không tồn tại, cho nên chúng là “ảo ảnh”.

Nhưng, người ta muốn chúng là toàn hảo, tuyệt đối. Ước vọng này chỉ tốn công sức, thời giờ để suy nghĩ, đưa đến khổ tâm, thống trí mà thôi, vì chúng không thể tồn tại mọi lúc, mọi nơi.

Sự thật, chúng không thể tồn tại với không gian và thời gian. Tuy nhiên, đa số luôn coi sự, việc là thực tế của đời sống xã hội, nhưng, sự việc này vừa dứt, lại nối tiếp những sự việc khác để giải quyết.

Và giá trị của những sự việc đã qua không còn giá trị ban đầu, đúng với giá trị của thời gian khi có kết quả, tức là giá trị của sự thành tựu trong thời gian đó.

Ước vọng trong vòng lẩn quẩn của bản ngã, không được hiện thực, hay không có kết quả, thì nó sẽ sinh ra phiền não, chán nản trong tâm hồn.

Ngày nay, con người có quá nhiều ước vọng (quá tham lam), do đó, họ sống với nhiều phiền não, chán nản, và tâm hồn luôn luôn bất an.

Vì ước vọng, là muốn có được. Nó đi ngược lại “cái cho ra” của Tình thương, mà sự tuyệt đối của Tình thương, là cho ra tất cả không cần suy nghĩ, đắn đo, điều mà chính bản ngã không thể làm được. (Nhưng, không phải tất cả, cũng có một số người cảm nghiệm được tính “Chơn, Thiện, Mỹ” của Tình thương, khi họ cho ra.

Sự sinh động của ba loại tính tạo ra sự tích cực trong đời sống, trong sự hy vọng để giúp tha nhân. Nó hóa giải được sự chán nản, tuyệt vọng của bản ngã, khi ý muốn không đạt được).

Khi lòng vị kỷ của bản ngã tỏa ra khắp trong mọi sinh hoạt, thì “Tội” dễ phát sinh.

Như vậy, có thể nói rằng: “chính con người nhốt sự tự do vào lồng bản ngã. Muốn sống tự do, tự tại, cũng tự chính mình đập tan bản ngã thôi”.

Hay là:

“Vì cái “Tôi”, nên sinh Tội

Tôi chẳng còn, Tội biến tan”.

Hoặc:

“Sống vô thường, việc nhỏ hóa to

Lớn cái Tôi, sinh lắm chuyện phiền”.

Bản ngã là hư ảo, con người chủ quan coi nó là có thật, và tồn tại mãi, cho nên không nhận ra nguồn gốc của “Vui, Khổ ở ta”.

“Vì Ta thấy Ta, nên Vui sinh

Vì Ta thấy Ta, nên Khổ đến

Thật ra, Vui Khổ chẳng tự có,

Chỉ vì luôn mãi, Ta còn Ta”.

Đời sống của bản ngã như sống trong “mê cung”, Vui, Buồn, Sướng, Khổ luân phiên xảy đến. Trong sự bất hạnh, muốn thoát ra, với cái nhìn bản ngã, lại gặp phải “mê đạo”, khó tìm lối ra. Hơn nữa, trên người luôn mang gánh nặng chuyện đời, nhưng không buông bỏ.

Cho nên nói rằng: “Tâm phàm quá nặng, nhưng không dám bỏ”

Tâm phàm mang nặng nhiều ký ức,

In đậm không gian lẫn thời gian,

Tới, lui, hiện mãi hình ảnh đó,

Làm sao chịu nổi sức ngàn cân?

Phàm nhân giữ mãi suốt cuộc đời,

Cứ luôn vương vấn, lòng nhắc nhớ,

Cớ gì không xóa hẳn nó đi,

Nếu làm vậy, bỏ đời mình sao?

Trong vòng lẩn quẩn, bản ngã không xác định được giá trị thật của hạnh phúc, vì lấy phương tiện làm cứu cánh.

Phương tiện hữu hình luôn mang tính phù du, như hoa phù dung thay sắc, sáng nở, tối tàn. Hạnh phúc thật ở tâm hồn con người, không ở nhục thân.

Người đời từng trải, kinh nghiệm sống quá nhiều, sao không tự hỏi, suy nghĩ:

“Hạnh phúc thật” ở đâu?

Dư ăn, dư để sinh phiền não

Đủ ăn, đủ sống, chẳng vọng cầu (1)

Phải chăng phú gia không than vãn,

“Hạnh phúc thật” trong “Tâm bình an”.

Đa số con người, tuổi đã già, nhưng bản ngã vẫn lớn, vòng lẩn quẩn không thu hẹp được. Nếu may mắn, tự hỏi: “mình là ai”, thì mới có thể thoát khỏi mê cung được, khi hiểu được: “Nhân chi giả - con người là ai?”

Tận xa xăm, tầm mắt nhìn đến

Cho rằng Ta hiểu mọi căn nguyên

Làm sao khoảnh khắc bao vô tận

“Cõi giới hạn” trải hết vô biên?

“Nghịch lý”, thụ tạo sinh sáng tạo,

Nào khác gì con sinh ra cha.

Dựa Trí khôn, con người tự đại,

Nuôi ý đó, trở thành tự tôn.

Niên kỷ Trời Đất, từ đâu có,

Hãy tự hỏi phải mình sinh chăng.

Mãi suy ngẫm “Nhân chi giả”

Mới hiểu được: “Con người là Ai”.

(1) Ý nghĩa của nó, không phải sống hoàn toàn thụ động, có hy vọng ở tương lai, sống tích cực với khả năng và tài năng của mình, nhưng không kỳ vọng quá mức.